Yerelleşmiş mesleki eğitim sisteminde yönetim işlevleri

        Türkiye'deki egitim sistemi politika, strateji, operasyon ve içerik konularinda merkezi kontrolün hakim oldugu bir yapiya sahiptir. Yeni hükümeti isbasina gelmesinden bu yana, egitim sisteminin tamaminin yeniden gözden geçirilmesi ve sistemin ulusal egitim gereksinimlerine cevap verebilmesi konusuna daha fazla vurgu yapilmaya baslanmistir. Bu genis çapli gözden geçirme çerçevesinde mesleki egitim sektörünün yerellesmesi kavramina destek bulunmaktadir. Bununla birlikte bu yerellesmenin nasil organize edilecegi ve hiyerarsinin en altindaki birime ne kadar yetki devredilecegi konularindaki sorular henüz cevapsizdir. Daha az merkezi bir sistemin en önemli avantajlari arasinda yönetisimdeki yapi, usul ve uygulamalarin yeniden tanimlanmasi, yerel olarak ortaya çikan gereksinimlere daha iyi cevap verebilme olanagi, hizmetlerin verilmesinde kalite ve esnekligin yani sira etkinlik ve etkililigin artmasi ve yerel yönetisimin sorumluluk ve seffafliginin saglanmasi olacaktir. Tanimi itibariyle hizmetlerin yerellestirilmesi belirli bir yetki devrini ve merkezi yönetimden hiyerarsinin alt kademelerine sorumluklarin aktarilmasini gerektirmektedir.

        Yerellesme sürecinde MEB'in durusunu açikliga kavusturmak için, uzmanlardan olusan çalisma gruplarinca desteklenen bir görev ekibinin kurulmasi öngörülmektedir. Bu gruplar politika olusturulmasi, stratejik planlama yeni yönetisim ve yönetim çerçevesinin tasarlanmasi konularinda girdiler saglayacaktir. Grubun çiktilarindan biri de bir "yesil belge" hazirlanmasi olacaktir. Söz konusu görev ekibi, mesleki egitim yapi ve yönetimin yerellesmesinin dogurgulari konularinda MEB'e önerilerde bulunacak ve üzerinde anlasmaya varilan degisikliklerin uygulanmasini temin için gerekli egitim gereksinimlerini tespit edecektir. MEB'e verilecek destek çerçevesinde yerellesme konusunda bir konferans düzenlenecek ve ayni zamanda mesleki egitim sisteminin yerellestirilmesi sürecinden geçmis ülkeleri kapsayan bir çalisma gezisi yapilacaktir. Bunlarin yani sira, yerellesmeye iliskin alanlarda eylem planlamasi ve tasra personelinin pilot yerellesme uygulamalari konusunda egitimi için destek verilecektir.

        Yerellesme sürecinin parçasi olarak AB'deki meslek içi egitim kurumlariyla eslestirme düzenlemeleri yapilacak ve müsterek çalismalar için bir planlama yapilacaktir.

        Ayri bir çalismayla da özellikle yerellesme sonucuna bagli olarak mesleki egitim reformunun mali dogurgulari ele alinacaktir. Yerellesme, süphesiz ki MEB ve mesleki egitim kurumlarinin mali durumlari üzerinde etkiler yaratacaktir. Bu amaçla kurulacak çalisma grubunda mesleki egitim kurumlari için alternatif gelir kaynaklarinin tespit edilmesi ve incelenmesi gerekecektir.

         Yerellesmis mesleki egitim sistem yönetisiminin güçlendirilmesi

       Yerellesmeyle birlikte okullara daha fazla yetki devredilmesi, personel seçimi, mali denetim, ögretim programi gelistirme konularini içerebilir. Sistemin bugünkü durumunda bu etkinlikler okul düzeyinde yürütülen etkinlikler degildir.

       Bugünkü sistemde MEB politikalari gelistirmekte, ögretim programlarini tasarlamakta ve onaylamakta, egitimin tüm düzeyleri için hedefleri belirlemekte, okullar insa etmekte, ve finansmani saglamaktadir. Il Milli Egitim Müdürlükleri ulusal politikalar dogrultusunda ildeki uygulamalari izlemekte ve koordine etmektedir. Okul düzeyinde MEB'in kararlari takip edilmekte ve uygulanmaktadir. Okullar, bulunduklari yerdeki sosyo ekonomik gereksinimleri karsilayamamaktadirlar.

       Mesleki egitim sisteminin güçlendirilmesi, basarili bir reformun fikir ve prosedürlerinin içsellestirilmesi için bölgesel kapasite gelistirilmesini gerektirmektedir. Alti bölgede kurulacak bölge ekipleri MEB mensuplarinin projeyle ilgili olarak politikalar, hedefler, etkinlikler, mali prosedürler, izleme ve raporlama konularinda egitilmelerinde çok önemli rol oynayacaklardir. Bölge ekipleri ayni zamanda mesleki egitim hizmeti veren kaynaklarin tespiti için bir okul haritalandirma etkinligi ve genel mesleki egitimi egitim talebini belirlemeye yönelik bir etkinligi yürüteceklerdir. Daha sonraki bir asamada ekipler gelecekteki egitim ihtiyacinin tahmin edilmesine yönelik bir çalismada da yer alacaklardir.

        Bölgesel düzeyde pilot kurumlarla, okul yöneticileriyle ve pilot kurumlardaki degisim önderleriyle kurumsal ve düzenli temaslar yürütülecektir. Bölge ofisleri yoluyla mikro projelerdeki ilerleme izlenecek ve gerek duyuldugunda rehberlik ve egitim saglanacaktir. Bütün bunlar proje ofisleriyle yakin görüs alis verisi yoluyla yürütülecektir.

       Pilot kurumlarla yürütülecek düzenli temaslar ve genel uygulama plani çerçevesinde etkinliklerin yürütülmesinin yani sira, bölge ekiplerinin bulunduklari bölgedeki istihdam kurumlari, hükümet makamlari, belediyeler ve önemli isletmelerin yöneticileriyle isbirligi agi olusturma yönünde özel sorumluluklari da bulunmaktadir.

Okul/ Egitim merkezlerinin güçlendirilmesi

      Bu etkinligin baslangici genel orta ögretim için gelistirilmis olan, Okul Gelisim Modelinin degerlendirilmesidir. Model, mesleki egitim okul yönetiminin yerellesmesinin ayrintili amaçlarini yansitip yansitmadigi açisindan degerlendirilmelidir. Eger yansitiyorsa, mesleki egitim pilot kurumlarindaki uygulama okul yöneticilerini, idarecileri ve yönetim kurulu üyelerini hedefleyecektir. Baslangiç etkinlikleri arasinda yöneticilerin ve yönetim kurulu üyelerinin beceri gereksinimlerinin belirlenmesi, bunu takiben pilot kurumlarda egitim gereksinimi çözümlemesi ve yöneticiler için egitim programi tanimlanmasi sayilabilir.

       Beceri gereksinim analizinde, yeni islevsel is tanimlari , pilot kurumlarin yerinden yönetiminde beceri gereksinimlerinin belirlenmesine temel teskil edecektir. Pilot kurumlarda yürütülen egitim ihtiyaçlari analizine dayanarak egitim modülleri olusturulacaktir. Yaparak ögrenme bilesenlerine sahip, yeterlige dayali modüller olacaktir. Modüllerden birisi ortaklik veya eslestirme konusunu ele alacak ve katilimcilara, yerel veya uluslararasi ortaklarla stratejik ortaklik kurma becerisi kazandiracaktir.

       Bölge ofislerine, ortaklik düzenlemelerini kolaylastiricilik ve destek hizmetleri sunma gibi önemli bir rol verilecektir.

       Egitim programinin bir baska modülü de, seçilen ögretmenlerin ögretim programi tasarimcilari olmalari için gelistirilecektir. Bu egitim, yerel paydaslara maliyet verimli kurslar sunabilmek için yerel düzeyde ihtiyaç duyulan beceri ve yeterliklere odaklanacaktir. Modül, ürün odakli olacak ve beceri gereksinim çözümlemesi, egitim gereksinim çözümlemesi, ögretim programi tasarimi, materyal gelistirme ve maliyet konularina da deginecektir.

       Bu egitimin pilot uygulamasi yapilacak, en basarili kisimlari kendi kendine çalisma seti haline getirilecek ve internete konulacaktir.